Danas je u hali Osnovne škole „Kirilo Savić“ održan humanitarni sportski turnir pod nazivom „Jednako jaki za Kovilje“, sa ciljem promocije rodne ravnopravnosti, solidarnosti i zdravih stilova života, kao i prikupljanja sredstava za obnovu Manastira Kovilje.

Turnir je okupio veliki broj učesnika i posetilaca, koji su kroz sport i zajedništvo poslali snažnu poruku podrške i jednakosti. Takmičenja su organizovana u basketu 3×3 i odbojci, a poseban akcenat stavljen je na ravnopravno učešće devojaka i mladića u ekipama.

Propozicije takmičenja bile su usmerene ka podsticanju rodne ravnopravnosti – ekipe u basketu 3×3 morale su da imaju najmanje jednu devojku u timu, dok se odbojka igrala u mešovitim ekipama sa minimum dve devojke. Na taj način dodatno su promovisani saradnja, timski duh i međusobno uvažavanje.

Turnir je protekao u fer i sportskoj atmosferi, uz veliko zalaganje svih učesnika. Organizatori su istakli zadovoljstvo odzivom i podrškom zajednice, naglašavajući da je sport još jednom pokazao svoju snagu u povezivanju ljudi oko plemenitih ciljeva.

Humanitarni karakter događaja dao je posebnu vrednost turniru, jer su prikupljena sredstva namenjena obnovi Manastira Kovilje, čime su učesnici i posetioci svojim prisustvom i učešćem doprineli očuvanju kulturnog i duhovnog nasleđa.

Sanacija prilaznog potpornog zida ka Manastiru Kovilje, koji je usled dotrajalosti počeo da se obrušava, predstavlja hitan i neophodan poduhvat kako bi se obezbedila stabilnost prilaza i trajno zaštitio manastirski kompleks.

Za kompletnu realizaciju radova potrebno je prikupiti 7.637.500,00 dinara. Zahvaljujući velikoj požrtvovanosti i sredstvima koje su obezbedile monahinje manastira, deo radova je već izveden, čime je sprečeno dalje urušavanje i dodatna šteta.

U prethodnom periodu, zahvaljujući ljudima dobre volje, prikupljeno je 1.642.387,00 dinara putem donacija na račun:

155-28740-23 (Halkbank)

Iskreno smo zahvalni svima koji su svojim prilogom doprineli ovom važnom delu. Svaka uplata predstavlja čin brige za očuvanje jednog od najstarijih manastira u Srbiji i duhovnog svetionika našeg naroda.

Ipak, kako bi radovi bili u potpunosti završeni i kako bi prilaz manastiru bio trajno osiguran, potrebno je još sredstava.

Pozivamo sve vernike, poštovaoce kulturne i duhovne baštine, kao i ljude dobre volje, da se uključe u ovu akciju u skladu sa svojim mogućnostima. I najmanji doprinos ima značaj kada dolazi iz iskrene želje da se pomogne.

Zajedničkim naporom možemo obezbediti da Manastir Kovilje ostane sačuvan i bezbedan za buduće generacije.

Za sanaciju prilaznog potpornog zida ka Manastiru Kovilje, koji je usled dotrajalosti počeo da se obrušava, potrebno je prikupiti 65.000 evra. Deo radova je već izveden zahvaljujući sredstvima koje su obezbedile monahinje manastira, ali je za završetak neophodna pomoć vernika i svih ljudi dobre volje kako bi ovaj jedan od najstarijih manastira u Srbiji bio trajno zaštićen i sačuvan.

Svi koji žele da pomognu mogu uplatiti prilog na račun manastira Kovilje 155-28740-23 (Halkbank). Na sajtu Info Lige biće vidno istaknut brojač donacija, putem kojeg će javnost moći da prati dinamiku prikupljanja sredstava, a svakom čoveku dobre volje po završetku akcije biće uručene zahvalnice.

O značaju manastira govori monahinja Agripina, starešina ove svetinje, ističući da Manastir Kovilje predstavlja izuzetno vredno duhovno i istorijsko blago Srbije. Hram se sastoji iz dve celine a jedna potiče iz perioda kada je građen i Manastir Studenica, što svedoči o njegovoj starini i važnosti u razvoju srpske duhovnosti i državnosti.

Kovilje nije samo mesto molitve, već i svedočanstvo trajanja vere, kulture i identiteta srpskog naroda, pa je pomoć u sanaciji zida ujedno i doprinos očuvanju zajedničkog duhovnog nasleđa.

Vatrogasci–spasioci  pružili su pomoć monahinjama manastira Kovilje kod Ivanjice u pripremi drva za predstojeću zimsku sezonu.

Ovaj gest još jednom potvrđuje humanost i posvećenost ljudi koji svakodnevno brinu o bezbednosti građana. Njihov poziv nije samo profesionalna obaveza već i izraz solidarnosti i brige za zajednicu u kojoj rade.

Podrška monahinjama pokazuje da vatrogasci–spasioci, pored redovnih intervencija, prepoznaju trenutke kada je pomoć potrebna i spremni su da reaguju u svakoj situaciji, bilo da je reč o požarima, spasavanju ili konkretnim delima humanosti.

U subotu, 26. jula 2025. godine, povodom slave manastira Svetog Arhangela Gavrila u Kovilju, Dom kulture Ivanjica i Udruženje izvornih pevačkih grupa „Stari Vlah“ Ivanjica organizuju kulturno-umetnički program.

U programu učestvuju izvorne pevačke grupe opštine Ivanjica, instrumentalisti, zdravičari i izvorne pevačke grupe iz okruženja – gosti manifestacije.

Liturgija u manastiru počinje u 9 časova, služiće je lokalno sveštenstvo sa monaštvom manastira i gostima, dok kulturno-umetnički program počinje u 11 časova.

Dobro došli u Kovilje 26. jula na Aranđelovdan!

Hodočasnici, njih petorica, krenuli su na put od 14 dana ka Manastiru u Župi Nikšićkoj, da bi prikupili što više novca za završne radove oslikavanja fresaka.

Hodočašće su započeli u sredu, 7. avgusta, na Liturgijskom sabranju u manastiru Velika Remeta, a nakon toga pešačili su do Iriga, Rume, Šabca i Valjeva.

– Izašli smo iz Užica tako da smo, za sada, prepešačili više od 40 kilometara – rekao je juče u telefonskom razgovoru za „Dnevnik” jedan od hodočasnika, Davorin Tukelić.

Nakon toga, kako nam je objasnio, planiraju da prepešače put od Zlatibora, Kokinog Brda, Nove Varoši, Prijepolja, Jabuke, Pljevlja i Šavnika, kako bi došli do konačne destinacije – Manastira Svetog Luke.

– Jesmo umorni, ali sve to izdržavamo – ističe Davorin Tukelić. – Ustajemo rano, oko pet ili pola šest ujutru, a sve zavisi od toga kolike su vrućine. Zatim, šetamo do nekih 12 časova ili pola jedan, a onda pravimo pauzu do pola pet. Nakon toga, ponovo počinjemo pešačenje.

Manastir je, po narodnom predanju, podigla ćerka Stefana Nemanjića, a unuka Vukana, daleke 1253. godine. Od toga doba pa do danas on je duhovni centar naroda u tom kraju. Građen, rušen, pa ponovo građen, uspeo je da odoli svim nedaćama koje su ga pratile kroz istoriju.

Dobrovoljni novčani prilozi se mogu uplatiti na žiro račun: 200-2723110114033-21 (Banka poštanska štedionica), primalac je Eparhija budimljansko-nikšićka, a svrha doznake za freskopis Manastira Župa.

Izvor DNEVNIK

U organizaciji Doma kulture Ivanjica, izvorne pevačke grupe „Klekovički žubor“, Mesne zajednice Pridvorica, i Udruženja izvornih pevačkih grupa „Stari Vlah“ a pod pokroviteljstvom opštine Ivanjica u Pridvorici je održan osmi sabor „Svete Trojice“.

Pridvorica se na treće Trojice orila od izvorne srpske pesme, a njeni meštani i posetioci iz okolnih mesta uživali su u nastupu zdravičara, instrumentalista i 15 izvornih pevačkih grupa iz Ivanjice, Brekokova, Dragačeva, Lunovog sela i Kraljeva, koje su još jednom pokazale kako se čuvaju tradicionalne vrednosti na ovim prostorima. Nekada se okolnim selima razlegala čobanska pesma i okupljala mlade, a danas ta ista pesma prenošena s kolena na koleno opstaje zahvaljujući izvornim pevačkim grupama koje čuvaju izvornost srpske pesme i kulturološki identitet Srbije.

Posle bogosluženja u manastiru Preobraženja gospodnjeg koji je nastao u 12.veku kada i manastir Studenica, saboraši su uživali u bogatom kulturno-umetnučkom programu. Kao dobri domaćini izvorna grupa „Klekovički žubor“ pesmom o Pridvorici poželela je dobrodošlicu svim posetiocima manifestacije.

Sa željom da ova manifestacija postane tradicionalna i da se svake godine na Treće Trojice okupljamo u Pridvorici napustismo ovo malo mesto bogato prirodnim lepotama i kulturnim spomenikom iz doba Neamnjića.

U utorak 26. jula 2022.godine, povodom slave manastira Svetog Arhangela Gavrila u Kovilju, Dom kulture Ivanjica i Udruženje izvornih pevačkih grupa „Stari Vlah“ Ivanjica, organizuju kulturno-umetnički program . U programu učestvuju izvorne pevačke grupe opštine Ivanjica, instrumentalisti, zdravičari i humoristi, i izvorne pevačke grupe iz drugih opština, gosti manifestacije.

Liturgija u manastiru počinje u 9 časova, služiće je lokalno sveštenstvo sa monaštvom manastira i gosti, a kulturno umetnički program počinje u 13 časova kod česme ispod manastira, preko puta MZ Kovilje.

Dobro došli u Kovilje 26. jula na Aranđelovdan!

Srpski pravoslavni manastir u Kovilju kupio je deo imovine pogona konfekcije „Javora“.

Hram iz Kovilja kod Ivanjice novi je vlasnik dela nepokretne imovine preduzeća za proizvodnju konfekcije „Javor“.

Imovina Javora u stečaju koju je manastir kupio bila je procenjena na 6,5 miliona dinara, a prodata je za 1,3 miliona dinara, objavljeno je na portalu Agencije za licenciranje stečajnih upravnika.

Povodom početka izvođenja radova na rekonstrukciji i sanaciji krovne konstrukcije manastira Preobraženje Gospodnje, danas je u Pridvorici održana konferencija za novinare, na kojoj su govorili predsednik opštine Ivanjica, Zoran Lazović i v.d. direktora Zavoda za zaštitu spomenika kulture Kraljevo, Ivan Milunović.

Na Konkursu za finansiranje ili sufinansiranje projekata iz oblasti zaštite, očuvanja, i upravljanja nepokretnim kulturnim nasleđem u 2018. godini, Zavod za zaštitu spomenika kulture Kraljevo dobio je sredstva u iznosu od 3,3 miliona dinara za sanaciju krovnih površina crkve Preobraženja, sa postavljanjem adekvatne hidroizolacije.

Cilj projekta je ostvarivnje potpunih uslova za adekvatnu prezentaciju vernicima, posetiocima i turistima.

Manastir Svetog Preobraženja Gospodnjeg u Pridvorici još u XII veku podiže bliski saradnik velikog župana Stefana Nemanje – u vreme gradnje Bogorodice studeničke.

Ova crkva je prototip crkve svetih apostola u Pećkoj patrijaršiji, što govori da je starija i od Žiče i od Pećke patrijaršije. U nedoumici kako će zidati patrijaršiju, Sveti Arsenije Sremac, naslednik Svetog Save, reče: „Zidaćemo kao u Pridvorici”.

Smeštena je u gornjem toku reke Studenice, na njenoj levoj obali, 28 kilometara od Ivanjice. Narodna predanja govore da je građena u isto vreme kao i Studenica, a da je ktitor nepoznati dvorjanin Stefana Nemanje. Pripada raškoj stilskoj grupi, a posvećena je Preobraženju Gospodnjem. Pridvorica je podignuta uz važan srednjevekovni put koji je spajao ibarsku s moravičkom kotlinom, odnosno dve srednjevekovne župe nazvane po rečnim slivovima Ibra i Morave. Severno od crkve u obali puta, a delimično i ispod asfalta razaznaju se ostaci manastirskih objekata. Crkva je u celosti od sige, jednobrodna, a na istoku se završava prostranom polukružnom apsidom. Na zapadnoj strani nalazi se priprata zidana u isto vreme sa glavnim delom crkve. Pod crkve je izrađen od kamenih ploča, delimično od mermernih nadgrobnih spomenika.

Uprkos uništavanjima, njegove arhitektonske odlike svrstavaju ga u najlepše primerke srpske srednjevekovne arhitekture, a do danas neotkrivena istorija o njegovom ktitoru dodaje mu dozu tajanstvenosti, dovoljnu da zainteresuje svakog. Iako je bez natpisa, fresaka, zapisa i drugih pozdanih arheoloških podataka, nije ostala izvan tokova ozbiljnog istraživanja srpske srednjevekovne umetnosti, tako da je Pridvorica, dobila određeno mesto u modernim istoriografijama o starom srpskom graditeljstvu.

Proglašenjem regiona planine Golije Parkom prirode, manastir Pridvorica i njegova okolina su ušli u sastav Rezervata biosfere, koji tako dobija na značaju na više načina, pa i za razvoj turizma. Ova činjenica daje manastiru šansu za potpuno novi život, a to se može videti prema sve većem broju ljudi koji posećuju ovaj manastir, a stanovnici okoline okupljaju se prilikom značajnijih crkvenih praznika. Najviše ih je za manastirsku slavu Sveto Preobraženje Gospodnje u avgustu.

Manastir Pridvorica je 2000. godine dobio nov ikonostas, čiji je ktitor privatni stolar Đorđe Antonijević, 2001. godine dobija novi zvonik čiji su ktitori opština Ivanjica i preduzeća iz tog grada. Godine 2004. uvedena je električna struja u crkvu i olakšan život sveštenika i vernika. Crkvena imovina vraćena je Pridvorici 2005. i 2006. godine, čime je znatno ojačan položaj crkve i obezbeđen njen opstanak. Crkvena opština pridvorička 2007. godine, odlukom Episkopa žičkog G. Hristozoma, preimenovana je u manastir Pridvorica.

Pridvorica se izdvaja od ostalih srpskih svetinja, po tome što se u njoj nalazi veliki beli ikonostas, koji uvek zadivi posetioce ovog manastira. Takođe, jedan je od retkih manastira koji ima svoj grb, a on se nalazi na gornjoj strani poda u samom manastiru.

Ckva je za nepokretno kulturno dobro od strane Zavoda za zaštitu i naučno proučavanje spomenika kulture Srbije, proglašena 10. jula 1954. godine, a za spomenik kulture od velikog značaja, 1983.

Manastir Svetog Preobraženja Gospodnjeg u Pridvorici još u XII veku podiže bliski saradnik velikog župana Stefana Nemanje – u vreme gradnje Bogorodice studeničke.

Ova crkva je prototip crkve svetih apostola u Pećkoj patrijaršiji, što govori da je starija i od Žiče i od Pećke patrijaršije. U nedoumici kako će zidati patrijaršiju, Sveti Arsenije Sremac, naslednik Svetog Save, reče: „Zidaćemo kao u Pridvorici”.

Došlo je vreme da se ova srednjovekovna svetinja i najstariji objekat u moravičkom kraju obnovi. Krovna konstrukcija je na izdisaju.

• Kroz istoriju rušena i popravljana, nadziđivana kako je kad trebalo i kako se kad moglo. U ovom vremenu mi nismo u mogućnosti da crkvu prepokrijemo, a kiša lije niz zidove i uliva se u unutrašnjost već pozelenelih zidova hrama. Uvidom Komisije Zavoda za zaštitu spomenika kulture iz Kraljeva, imperativno se nalaže kompletna zamena krovne konstrukcije i pokrivača kako bi se sačuvao ovaj biser srednjovekovne Srbije”, kaže za Info LIGU starešina protojerej stavrofor manastira Pridvorica Miroljub Marinković.

Marinković najponiznije moli za pomoć budeći ljubav svih da se odobrovolje na ovo plemenito delo.

• U znak zahvalnosti molićemo se Bogu za zdravlje porodica donatora i za pokoj duša njihovih preminulih srodnika”, kaže protojerej stavrofor Marinković.

Za svrhu obnove krova manastira Pridvorica, otvoren je žiro-račun kod Vojvođanske banke. Broj je: 355-1110008-17, filijala Ivanjica.

Istorijat manastira

Uz jedan od obronaka planine Golije, u srcu Srbije, na zaravni iznad leve obale reke Studenice, blizu sela Pridvorica, stoji manastir Pridvorica posvećen Hristovom Preobraženju. Manastir se nalazi na nešto manje od trideset kilometara jugoistočno od Ivanjice, na putu prema manastiru Studenica, od koga je udaljen oko dvadeset kilometara. Pridvorica je podignuta uz važan srednjevekovni put koji je spajao ibarsku s moravičkom kotlinom, odnosno dve srednjevekovne župe nazvane po rečnim slivovima Ibra i Morave.

Uprkos uništavanjima, njegove arhitektonske odlike svrstavaju ga u najlepše primerke srpske srednjevekovne arhitekture, a do danas neotkrivena istorija o njegovom ktitoru dodaje mu dozu tajanstvenosti, dovoljnu da zainteresuje svakog. Iako je bez natpisa, fresaka, zapisa i drugih pozdanih arheoloških podataka, nije ostala izvan tokova ozbiljnog istraživanja srpske srednjevekovne umetnosti, tako da je Pridvorica, dobila određeno mesto u modernim istoriografijama o starom srpskom graditeljstvu. Samo po zamisli prostora i oblicima uvršćuje se u rašku graditeljsku školu.

Poreklo

Vreme građenja manastira nigde nije zabeleženo u istorijskim izvorima. Do skoro se verovalo da se podatak iz Studeničke povelje, gde se pominje „Pridvorica i kaluđerice u njoj“, može uzeti kao početak osnivanja ovog manastira. Zato se i verovalo da je Pridvorica sagrađena kad i studenička Bogorodičina crkva, krajem dvanaestog veka. To se slagalo sa predanjem da ju je podigao dvoranin Stefana Nemanje. Međutim, dokazano je da postojeća Studenička povelja nije autentična, već da potiče iz sedamnaestog ili osamnaestog veka. O istoriji Pridvorice u srednjem veku nema pisanih podataka, iako se ona nalazila ne samo na značajnom strategijskom položaju, u središtu srednjevekovne srpske države, već i na važnom području za tadašnje rudarstvo. Pre nego što je preduzeta prva obnova crkve u šesnaestom veku ona je već bila u ruševinama. Tako velika razaranja mogla su nastati u vreme prvih naleta Turaka u petnaestom veku. Drugu obnovu manastira počeo je tadašnji starešina crkve, prota Mihailo Popović, 1850. godine. Do te obnove crkva je veoma stradala. Radovima koji su preduzeti sredinom devetnaestog veka crkvi je dat oblik koji je imala donedavno. U toku same obnove, crkva je izgubila i ono malo živopisa što se do tada u njoj sačuvao.

O nazivu Pridvorica

Naziv manastira Pridvorica navodi na misao da je u njenoj blizini bilo sedište, dvor nekog vlastelina. Dvor se mogao nalaziti na jednom od dva lokaliteta, na „Ćelijama“ ili Jerininom gradu. Predanje kaže da je manastir nazvan po nekom velikodostojniku Stefana Nemanje, uglednoj ličnosti sa dvora srpskog velikog župana. Polazeći od tog predanja pomišlja se i na mogućnost da je reč o dvorjaninu koji je na neki način učestvovao u gradnji Studenice, čije je podizanje Nemanja okončao 1186. godine. Jedno predanje o nastanku Pridvorice kaže da je Nemanjin verni vazal odnosno sluga, toliko bio zaslužan za gradnju manastira Studenica, neizmerno se trudeći oko građevine, pa je vladar odlučio da ga nagradi tako što će mu odobriti da izgradi sopstvenu zadužbinu. Nemanja je slugi rekao da od manastira Studenice krene uz reku i gde nađe zgodno mesto sazida crkvu. Sluga je, kaže predanje, sazidao crkvu za dve stope veću od Studenice, pa su se oko toga zavadili. Posle dužeg vremena odlučili su da se pomire, Nemanja i njegov sluga su zajednički izgradili crkvu posvećenu Svetom Aleksiju Čoveku Božijem u selu Milići, koje je, kažu, po tome i dobilo naziv, po njihovom pomirenju. U crkvi se i danas mogu videti ostaci fresaka za koje se misli da su prvobitne.

Manastir Pridvorica danas

Proglašenjem regiona planine Golije Parkom prirode, manastir Pridvorica i njegova okolina su ušli u sastav Rezervata biosfere, koji tako dobija na značaju na više načina, pa i za razvoj turizma. Ova činjenica daje manastiru šansu za potpuno novi život, a to se može videti prema sve većem broju ljudi koji posećuju ovaj manastir, a stanovnici okoline okupljaju se prilikom značajnijih crkvenih praznika. Najviše ih je za manastirsku slavu Sveto Preobraženje Gospodnje u avgustu.

Manastir Pridvorica je 2000. godine dobio nov ikonostas, čiji je ktitor privatni stolar Đorđe Antonijević, 2001. godine dobija novi zvonik čiji su ktitori opština Ivanjica i preduzeća iz tog grada. Godine 2004. uvedena je električna struja u crkvu i olakšan život sveštenika i vernika. Crkvena imovina vraćena je Pridvorici 2005. i 2006. godine, čime je znatno ojačan položaj crkve i obezbeđen njen opstanak. Milun Ivanović bio je i poslednji paroh pridvorički, jer je crkvena opština pridvorička 2007. godine, odlukom Episkopa žičkog G. Hristozoma, preimenovana u manastir Pridvorica.

Unutrašnjnost manastira je ispunjena brojnim ikonama svetaca. Zajedno sa manastirima i crkvama, one ujedno predstavljaju najveće srpsko blago. Pridvorica se izdvaja od ostalih srpskih svetinja, po tome što se u njoj nalazi veliki beli ikonostas, koji uvek zadivi posetioce ovog manastira. Takođe, jedan je od retkih manastira koji ima svoj grb, a on se nalazi na gornjoj strani u samom manastiru.

Crkva je za nepokretno kulturno dobro od strane Zavoda za zaštitu i naučno proučavanje spomenika kulture Srbije, proglašena 10. jula 1954. godine, a za spomenik kulture od velikog značaja, 1983.

Povodom slave manastira Svetih Arhangela u Kovilju, Dom kulture iz Ivanjice u sredu 26. jula, na Aranđelovdan, od 14 časova organizuje kulturno-umetnički program u kome učestvuju izvorne pevačke grupe iz Ivanjice i drugih krajeva Srbije, instrumentalisti, zdravičari i humoristi.

Organizator manifestacije u saopštenju poziva sugrađane da posete sabor u Kovilju i tom prilikom se između ostalog uvere i u ljubaznost monahinja koje služe svakodnevne liturgije, dočekuju vernike i putnike namernike i sa puno topline im pričaju o bogatoj istoriji ovog verskog zdanja.

Manastir Svetih Arhangela – Kovilje, nalazi se pod planinom Javor, u selu Smiljevcu, na desnoj strani reke Nošnice, u zaseoku koji je po manastiru dobio ime. O vremenu gradnje manastira nema pouzdanih podataka, ali se pretpostavlja da je osnovan u 12. ili 13. veku. Manastir ima dve crkve i obe su obnovljene i osvećene rukom blaženopočivšeg Episkopa žičkog Hrisostoma. Obuhvaćene su jednom arhitektonskom celinom. Starija i manja crkva posvećena je Svetim Arhangelima, a mlađa Svetom Nikolaju, arhiepiskopu Mirlikijskom.

Kao parohijska crkva ostaje sve do akta 22. avgusta 2005. kada ljubavlju i staranjem Episkopa žičkog Hrisostoma opet postaje manastir. Početak prave duhovne obnove je i 13. septembar 2005. kada je vladika Hrisostom u manastiru, posle 200 godina od boravka i verovatno monašenja poslednjih monaha, zamonašio, a zatim za dva dana u manastiru kroz činove do jeromonaha rukopoložio ondašnjeg namesnika i žitelja manastira monaha Amvrosija.

U međuvremenu je uređen pristupni put do hrama, podignut zvonik i izgrađen konak koji je možda najveći ponos manastira.

Manastir Kovilje danas je uređen kao ženski opštežiteljni manastir, a igumanija je mati Agripina.