U okviru procesa restitucije, koji je počeo pre šest godina, građanima Ivanjice je do sada vraćeno nešto više od 603 hektara šuma i šumskog zemljišta. Vraćeno je i 28 objekata, odnosno 17 poslovnih prostora, 8 stanova i 3 zgrade, zatim 1.326 kvadratnih metara neizgrađenog gradskog građevinskog zemljišta, kao i više od 30 hektara poljoprivrednog zemljišta.

Ivanjičani su Agenciji za restituciju podneli više od 70 zahteva, a prema nezvaničnim saznanjima od države još potražuju više od 20.000 hektara šuma, koje su im po raznim zakonskim osnovama oduzete nakon Drugog svetskog rata.

Većina ovih poseda oduzeta je bivšim vlasnicima na osnovu Zakona o proglašenju opštenarodnom imovinom seoskih utrina, pašnjaka i šuma iz 1948. godine. Najviše šumskih parcela tada je imalo status „dobro sela“, odnosno kolektivne svojine sela ili zaselaka, koje je pomenuti zakon podržavio. U vlasničkim katastarskim listovima ovih parcela nije bilo konkretnih titulara odnosno vlasnika, već je podjednaka prava na korišćenje imao svaki stanovnik tog sela ili zaseoka, datog im 1934. godine.

Ima i ne mali broj slučajeva gde se imenom i prezimenom tačno znalo ko je suvlasnik i kolikog dela parcele, za šta postoje i dokazi da nikada nisu bile kolektivne, ali su isto prošli kao i ovi prvi. Tako je veliki broj stanovnika opštine Ivanjica u brdskim i planinskim predelima gde su šume dominantne, izgubio pravo na njihovo vlasništvo i eksploataciju.

Država je odlučila da svoje greške iz prošlosti ispravi, donoseći Zakon o vraćanju imovine i obeštećenju 2011. godine. Međutim u velikom broju starih zakona koji su poništeni ovim novim, nije se našao i Zakon o proglašenju opštenarodnom imovinom seoskih utrina, pašnjaka i šuma, što je bivšim vlasnicima i njihovim naslednicima u potpunosti vezalo ruke. Jedan broj njih je predao zahteve za povraćaj imovine, ali se u procesu restitucije oni u potpunosti odbijaju kao neosnovani. To je razlog što većina sporova sada završava pred Upravnim sudom koji im takođe osporava pravo na vraćanje.

Upućeniji tvrde da će država teško popustiti i ukinuti sporni zakon, jer takozvana kolektivna svojina nije imala konkretnog titulara, pa se vlasništvo nad spornim šumama ne može pretvoriti u privatno. Kažu ipak, da bi za one parcele za koje se znalo ko su im vlasnici, imenom i prezimenom, država morala ispraviti nepravdu.

U dosadašnjem procesu restitucije, građanima Ivanjice je vraćeno 13 poslovnih prostora, 8 stanova, 3 zgrade, 1326 kvadratnih metara neizgrađenog gradskog građevinskog zemljišta, 30,5 hektara poljoprivrednog zemljišta i 522 hektara šuma. Ivanjičani međutim od države još traže desetine hiljada hektara šuma i šumskog zemljišta, koje su im po raznim zakonskim osnovama oduzeti nakon Drugog svetskog rata. Prema našim saznanjima u pitanju je gotovo 25000 hektara.

Većina ovih poseda oduzeta je bivšim vlasnicima na osnovu Zakona o proglašenju opštenarodnom imovinom seoskih utrina, pašnjaka i šuma iz 1948. godine. Gro šumskih parcela tada je imao status „dobro sela“, odnosno kolektivne svojine sela ili zaselaka, koje je pomenuti zakon podržavio. U vlasničkim katastarskim listovima ovih parcela nije bilo konkretnih titulara odnosno vlasnika, već je podjednaka prava na korišćenje imao svaki stanovnik tog sela ili zaseoka, datog im 1934. godine.

Ima i ne mali broj slučajeva gde se imenom i prezimenom tačno znalo ko je suvlasnik i kolikog dela parcele, za šta postoje i dokazi da nikada nisu bile kolektivne, ali su isto prošli kao i ovi prvi. Tako je veliki broj stanovnika opštine Ivanjica u brdskim i planinskim predelima gde su šume dominantne, izgubio pravo na njihovo vlasništvo i eksploataciju.

Država je odlučila da svoje greške iz prošlosti ispravi, donoseći Zakon o vraćanju imovine i obeštećenju 2011. godine. Međutim u velikom broju starih zakona koji su poništeni ovim novim, nije se našao i Zakon o proglašenju opštenarodnom imovinom seoskih utrina, pašnjaka i šuma, što je bivšim vlasnicima i njihovim naslednicima u potpunosti vezalo ruke. Jedan broj njih je predao zahteve za povraćaj imovine, ali se u procesu restitucije oni u potpunosti odbijaju kao neosnovani. To je razlog što većina sporova sada završava pred Upravnim sudom.

• Formirali smo Odbor za zaštitu i povraćaj oduzete imovine opštine Ivanjica, upravo da bismo se lakše institucionalno pred državom borili za svoja prava. Ivanjica i njeno stanovništvo je ponovo zavijeno u crno donošenjem Zakona o vraćanju imovine, jer neće rešiti decenijsku nepravdu. Od nadležnih uporno godinama unazad tražimo da kroz izmene i dopune aktuelnog, ponište stari zakon iz 1948. godine, kako bi se građanima na korišćenje vratilo na desetine hiljada hektara šuma. U nekoliko navrata smo zajedno sa opštinskim rukovodstvom imali ozbiljne razgovore sa državnim organima. Pre svih sa gospodinom Kojićem, šefom kabineta premijera Vučića, dok smo sa direktorom Agencije za restituciju i njegovim saradnicima razgovarali i ovde u Ivanjici tokom 2015. godine. Šefu kabineta premijera predali smo ogromnu dokumentaciju kroz koju je evidentirana sva oduzeta imovina u našoj opštini, i dobili obećanja da će se vlada ovim problemom ozbiljno pozabaviti“, rekao je za portal InfoLIGa Miodrag Bogdanović, predsednik Odbora za zaštitu i vraćanje imovine opštine Ivanjica.

Bogdanović je potvrdio da će aktivnosti oko povraćaja šuma, odbor intenzivirati uskoro, a ne isključuje ni nove proteste građana i blokadu puteva. Prema njegovim rećima, slične velike probleme u vraćanju šuma, pored Ivanjice imaju delimično i u Novoj Varoši, Priboju, Prijepolju, Leskovcu, Kuršumliji i Medveđi.

Upućeniji tvrde da će država teško popustiti i ukinuti sporni zakon, jer takozvana kolektivna svojina nije imala konkretnog titulara, pa se vlasništvo nad spornim šumama ne može pretvoriti u privatno. Kažu ipak, da bi za one parcele za koje se znalo ko su im vlasnici, imenom i prezimenom, država morala ispraviti nepravdu.

U međuvremenu, dok je država na potezu, a građani čekaju na epilog višedecenijske agonije, JP „Srbijašume“ na pojedinim spornim parcelama pravi puteve, markira i seče stabla, iako su još uvek u procesu restitucije. Neretko to čine pod izgovorom sanitarne seče, iako za to nemaju odobrenja. To čine i u onim parcelama gde bivši vlasnici poseduju pravosnažna rešenja o zabrani seče do okončanja postupka.